Allison McDonald & Jessica Barett

Từ tháng Một đến tháng Ba 2017, hai tình nguyện viên thuộc chương trình Sinh viên không biên giới (Students Without Borders) đã làm việc tại Việt Nam ở vị trí Cán bộ Kết nối Thanh niên. Cùng là sinh viên Đại học Ottawa nhưng khi đến Việt Nam, Jessica Barett nhận công tác tại Trung tâm Nghiên cứu Phát triển Bền vững (CSDS) tại Hà Nội còn Allison McDOnald làm việc tại Cao đẳng Du lịch Huế. Vào giai đoạn cuối của thời gian công tác, chúng tôi đã có cơ hội gặp gỡ hai tình nguyện viên tại Đà Nẵng và cùng nghe những suy nghĩ của cả hai về thời gian công tác tại Việt Nam.

Trước khi đến Việt Nam, hai bạn đã mường tượng môi trường làm việc như thế nào? Cả hai có hi vọng sẽ thích nghi nhanh với nơi làm việc mới không?

Allison: Trước đó tôi chưa từng được tới Đông Nam Á nên thực sự tôi không chắc mình nên trông đợi điều gì. Tôi không mang theo quá nhiều kỳ vọng và chỉ biết rằng mọi thứ sẽ rất khác biệt và cần thời gian để làm quen. Một trong những điểm khác biệt tôi nghĩ đến là văn hóa công sở khi môi trường làm việc tại Việt Nam mang tính phân cấp nhiều hơn nhưng tôi không chắc chắn về môi trường thực tế sẽ như thế nào.

Jessica: Tôi cũng vậy. Thực ra tôi không nghĩ có cách nào để chuẩn bị thật hoàn hảo cho hoàn cảnh thực tế mà điều quan trọng là luôn cần ý thức được sẽ có nhiều điểm khác biệt và bản thân mình sẽ phải cố gắng để thích nghi.

Thời điểm shock văn hóa lớn nhất của hai bạn là khi nào?

Jessica: Ngay khi tôi bước xuống khỏi taxi. Tôi đã đi tới nhiều nơi trên thế giới và thực lòng không nghĩ mình sẽ cảm thấy shock ngay lập tức, ngay cả khi tôi làm việc ở Senegal. Tuy nhiên, điểm khác biệt lần này có lẽ là vì đây là lần đầu tiên tôi bắt đầu mọi thứ một mình. Một lời khuyên cho các bạn tình nguyện viên đó là đừng trông chờ bạn sẽ có những trải nghiệm quen thuộc ở những lần công tác khác.

Allison: Với tôi thì có hơi khác một chút. Tôi thực sự không gặp shock văn hóa vì tôi lớn lên tại nhiều quốc gia khác nhau. Tuy nhiên, một ngày khi tôi đi bộ đến nơi làm việc tại Huế, tôi chợt nhận ra điểm khác biệt: tôi có một ngôi nhà tại đây. Tôi nhìn xung quanh những con phố lạ lẫm, những cửa tiệm, những con người không mấy quen thuộc và tôi nhận ra là thực sự, mình không còn ở Canada nữa. Bên cạnh đó, cũng có nhiều thử thách với môi trường làm việc mới. Luôn luôn có một điều gì đó thật khác biệt.


Jessica Barett

Các bạn có cảm thấy mình đã tạo ra được một tác động cụ thể nào đó tại tổ chức các bạn đang làm việc cùng các bạn sinh viên tại đó?

Jessica: Vào giai đoạn đầu, thực lòng tôi hơi nản chí vì rất khó để nhận ra những thay đổi cụ thể. Tuy nhiên sau đó, tôi chấp nhận thực tế là mình có thể không có được kết quả cụ thể trong một khoảng thời gian ngắn. Điều tuyệt vời nhất là nhìn thấy sự sôi nổi, tích cực từ phía các bạn sinh viên đến tham dự hội thảo của tôi, và chứng kiến các bạn áp dụng những công cụ và chiến lược học được vào hoàn cảnh thực tế. Đôi khi sau hội thảo một vài tuần, các cán bộ CSDS quay lại hỏi tôi về những vấn đề đã học được tại hội thảo và lúc đó tôi cảm thấy thực sự rất vui vì họ có thu nhận và triển khai những điều này.

Allison: Tôi cũng có những trải nghiệm tương tự trong quá trình làm việc với sinh viên. Một trong những phần công việc quan trọng của tôi là hỗ trợ cán bộ, giảng viên, và sinh viên thiết lập và thực hiện Câu lạc bộ Tiếng Anh. Tôi đã trực tiếp đến từng lớp học để giới thiệu và quảng bá câu lạc bộ. Lúc đầu, các bạn sinh viên còn khá rụt rè và trình độ tiếng Anh cũng không như tôi dự đoán. Tuy nhiên sau một quá trình làm việc, các bạn đã dần cởi mở, vui vẻ và tích cực hơn rất nhiều. Điều vui nhất là các thầy cô và sinh viên đã thực sự bắt tay làm việc rất năng động để xây dựng và điều phối câu lạc bộ. Đây là điều rất tuyệt vời với tôi.

Điểm trừ lớn nhất trong quá trình công tác của bạn là gì? Bạn đã làm gì để vượt qua và kế hoạch làm việc ban đầu của bạn có bị thay đổi vì điều này không?

Jessica: Các workshop tôi thực hiện hầu như đều gặp trì hoãn, có thể là một vài ngày thường là vì những lý do như khâu chuẩn bị, truyền thông, hay không có phòng trống. Tuy nhiên tôi đã học cách không suy nghĩ nhiều hay tiêu cực về điều này và chỉ đơn giản là cần nhẫn nại một chút.

Allison: Tôi không phải thay đổi kế hoạch làm việc của mình tuy nhiên có một vấn đề là nhiều khi tôi thấy mình quá tham vọng về những gì phải đạt được. Thực tế, mọi thứ có thể cần nhiều thời gian hơn để hoàn thành, mà một trong những lý do là quy trình xét duyệt hay lịch làm việc khá bận rộn của mọi người. Vì vậy, đôi khi mọi việc cần nhiều thời gian hơn để hoàn thành và đây là điểm trừ lớn nhất với tôi. Cách thức mà tôi đã áp dụng để khắc phục điều này là đó là luôn đảm bảo quá trình trao đổi thông suốt và kịp thời, đặc biệt là với các cán bộ làm việc trực tiếp với tôi. Tuy nhiên, tôi cũng muốn nói là không có điều gì tôi muốn thay đổi bởi lẽ sẽ không có một chương trình làm việc thành công nếu thiếu đi các thử thách.


Allison McDonald

Điều bạn thích nhất, hay một khoảnh khắc vui nhất của bạn tại nơi làm việc là gì?

Allison: Thật khó để chọn ra chỉ một điều! Nhìn chung tôi rất yêu thích quá trình làm workshop hay tham gia câu lạc bộ tiếng Anh hay chỉ đơn giản là các buổi trao đổi thông tin. Sự nhiệt tình và thái độ học tập của các bạn sinh viên khiến tôi cảm thấy công việc mình đang làm thực sự có ích.

Jessica: Tôi cũng cảm thấy như vậy. Điều ý nghĩa nhất với tôi là khi các bạn tham dự đến trao đổi sau mỗi workshop để có thêm thông tin hay xin email của tôi để có thể giải đáp và hỗ trợ họ trong quá trình làm việc liên quan. Đây là phần tưởng lớn nhất bởi bạn biết mình thực sự đang làm tốt công việc của mình.

Bạn sẽ mang những kinh nghiệm có được về Canada như thế nào? Dự định của bạn sau khi tốt nghiệp là gì?

Allison: Tôi đã thu được một lượng lớn kiến thức, thông tin và phần nhiều trong số này là những kinh nghiệm quý giá khi làm việc trong một môi trường văn hóa hoàn toàn khác biệt. Cha tôi là một giáo viên Trung học, vì vậy tôi đang có kế hoạch sau khi quay lại Canada sẽ đến trường của ông và thực hiện một buổi trình bày trao đổi về những công việc của tôi tại Việt Nam, về văn hóa của đất nước và khuyến khích các bạn học sinh chấp nhận thử thách. Quá trình làm việc tại Việt Nam cũng khiến tôi chắc chắn hơn về định hướng nghề nghiệp của mình trong lĩnh vực phát triển quốc tế và làm việc trực tiếp với đối tác tại cơ sở. Trước mắt tôi mong muốn sẽ có thể thực hiện công việc tình nguyện trong khoảng thời gian dài hơn với một NGO tương tự như WUSC.

Jessica: Tôi chưa muốn về nhà một chút nào! Ba tháng trôi qua thực ngắn ngủi và tôi cảm giác mình còn có thể làm được nhiều hơn nữa. Sau quá trình công tác này, tôi đã học thêm nhiều điều về thay đổi và thích nghi để sẵn sàng với nhiều thử thách đang chờ đợi phía trước mà tôi nghĩ đã dễ dàng hơn rất nhiều.